Chuyển đến nội dung
← Quay lại Blog

Một trang sách tiếng Anh có bao nhiêu từ mới là vừa? Quy tắc 98% để chọn sách

Đăng ngày 19 tháng 11, 2026

Trả lời ngắn: một cuốn sách tiếng Anh đọc thoải mái khi bạn biết khoảng 98% số từ trên trang, tức là khoảng 2 từ mới trên 100 từ, tương đương 5 từ mới trên một trang 250 từ. Ở mức khoảng 95% (12 đến 13 từ mới mỗi trang), bạn vẫn theo được câu chuyện nhưng khá vất vả. Dưới 90% (từ 25 từ mới trở lên mỗi trang), cuốn sách đó hiện còn quá khó để đọc vui.

Có lẽ bạn từng mua một cuốn tiểu thuyết tiếng Anh với rất nhiều quyết tâm, rồi bỏ dở ở trang mười. Cảm giác “sách này khó quá” thật ra có thể đo được. Bài viết này giải thích con số 98% đến từ đâu, cách đếm một trang trong một phút ở nhà sách hay thư viện, và nên làm gì khi cuốn sách bạn muốn đọc cao hơn trình độ hiện tại.

Quy tắc 98% là gì?

Quy tắc 98% nói rằng, để hiểu tốt một văn bản mà không cần ai giúp, phần lớn người đọc cần biết khoảng 98% số từ trong đó, tức là cứ 50 từ mới có 1 từ lạ.

Con số này đến từ nghiên cứu của Marcella Hu và Paul Nation, đăng trên tạp chí Reading in a Foreign Language năm 2000. Hai nhà nghiên cứu cho người học tiếng Anh đọc nhiều phiên bản của cùng một truyện ngắn, trong đó một số từ được thay bằng từ bịa ra, để mỗi phiên bản có tỉ lệ từ lạ khác nhau, rồi đo mức độ hiểu của từng nhóm. Khi biết 98% số từ, đa số người đọc hiểu truyện khá đầy đủ. Họ đề xuất 98% là mức đọc thoải mái, còn 95% là mức tối thiểu.

Năm 2010, Batia Laufer và Geke Ravenhorst-Kalovski cũng đưa ra hai ngưỡng tương tự: 95% cho mức hiểu “tạm chấp nhận được” và 98% cho mức hiểu tốt. Paul Nation ước tính năm 2006 rằng để đạt 98% với văn bản tiếng Anh thông thường, cần khoảng 8.000 đến 9.000 họ từ (word families). Đó là lý do sách phân cấp độ ra đời.

Con số này là thước đo tham khảo, không phải định luật. Năm 2023, nhóm của Benjamin Kremmel làm lại nghiên cứu và không tái hiện được hoàn toàn kết quả ban đầu. Độ khó của một cuốn sách còn phụ thuộc vào hiểu biết nền, độ dài câu và sự hứng thú của bạn. Dù vậy, để chọn sách, 98% vẫn là một quy tắc thực tế rất hữu ích.

Việc làm tuần này: đọc trang tiếp theo của cuốn sách bạn đang đọc và nhớ con số 98 trong đầu.

Một trang thật thì có bao nhiêu từ mới?

Tùy vào số từ trên trang. Sách bìa mềm tiếng Anh thường có 250 đến 300 từ mỗi trang; sách phân cấp độ thì ít hơn.

  • Biết 98% (thoải mái): khoảng 5 từ mới trên trang 250 từ, 6 từ trên trang 300 từ.
  • Biết 95% (vất vả): khoảng 12 đến 13 từ trên trang 250 từ, 15 từ trên trang 300 từ.
  • Biết 90% (rất mệt): khoảng 25 từ trên trang 250 từ, 30 từ trên trang 300 từ.

Khoảng cách giữa 98% và 95% nghe có vẻ nhỏ, nhưng trên trang sách đó là sự khác biệt giữa 5 từ mới và 13 từ mới: một bên là câu chuyện trôi chảy, một bên là văn bản phải giải mã từng dòng.

Việc làm tuần này: đếm số từ trong ba dòng của cuốn sách, lấy trung bình rồi nhân với số dòng mỗi trang. Bạn sẽ biết một trang sách của mình có bao nhiêu từ.

Ví dụ: cùng một trang, hai người đọc

Đây là một đoạn văn gốc 97 từ, viết riêng cho bài này:

Minh arrived at the night market just as the rain stopped. Steam rose from the food stalls, and the air smelled of grilled corn and wet streets. He squeezed past a man carrying a tray of glasses and found his sister waiting under a striped awning. She waved a paper bag at him. ‘I bought the last two,’ she said, grinning. Inside were warm sesame cakes, still crisp at the edges. They ate them standing up, watching the crowd drift between the lanterns, and for a moment neither of them mentioned the exam results waiting at home.

Người đọc thứ nhất không biết awning và crisp: 2 từ mới trên 97 từ, tức là biết gần 98%. Cô đoán được từ ngữ cảnh: chỗ đứng chờ có mái che sọc, và bánh còn giòn ở mép. Cô đọc tiếp bình thường: đoạn văn này vừa sức cô.

Người đọc thứ hai không biết stalls, grilled, squeezed, tray, striped, awning, grinning, sesame, crisp, drift và lanterns: 11 từ trên 97, chỉ biết khoảng 89%. Anh hiểu đại ý là hai anh em gặp nhau ở chợ đêm, nhưng không hình dung được khung cảnh, món bánh hay cảm xúc ở câu cuối. Và vì các từ xung quanh cũng là từ lạ, anh không có manh mối để đoán.

Cùng một trang, hai trải nghiệm trái ngược. Sách khó hay dễ là do người đọc, không phải do cuốn sách. Vì vậy, tự đếm một trang đáng tin hơn bất kỳ nhãn trình độ nào trên bìa.

Làm sao kiểm tra một cuốn sách trước khi đọc?

Mở sách ở khoảng giữa, đọc trọn một trang và chấm một chấm bút chì nhỏ (hoặc gập một ngón tay) dưới mỗi từ bạn không biết. Sau đó so sánh số chấm với số từ trên trang.

  1. Đừng chọn mấy trang đầu. Phần mở đầu có nhiều tên người, tên địa danh mới, không đại diện cho cả cuốn.
  2. Không tính tên riêng. Ai cũng chưa biết chúng trước khi đọc.
  3. Đếm mỗi lần xuất hiện. Một từ lạ xuất hiện hai lần là hai “lỗ hổng” trong lúc đọc.
  4. Phân vân thì đếm thêm một trang. Một trang riêng lẻ có thể dễ hoặc khó bất thường.
  5. Đọc kết quả: tối đa khoảng 5 từ mỗi trang thì cứ đọc; 6 đến 12 từ thì được nếu bạn rất thích chủ đề và chấp nhận đọc chậm; từ 13 từ trở lên thì để dành sau và chọn sách dễ hơn.

Ở các trường học nói tiếng Anh có một cách đơn giản hơn, gọi là five-finger rule hay quy tắc năm ngón tay (được trang giáo dục đọc của Mỹ Reading Rockets giới thiệu): đọc một trang và giơ một ngón tay cho mỗi từ không biết; đủ năm ngón thì cuốn sách có lẽ còn khó. Trên trang 250 từ, 5 từ mới gần như trùng khớp với ngưỡng 98%.

Việc làm tuần này: làm bài kiểm tra một phút với ba cuốn sách tiếp theo bạn định đọc.

Nếu cuốn sách mình muốn đọc quá khó thì sao?

Hãy đọc sách dễ hơn trước rồi quay lại sau. Cách nhanh nhất để đến được những cuốn sách bạn mong muốn là đọc thật nhiều những cuốn bạn đã đọc thoải mái được.

Sách phân cấp độ (graded readers), như các bộ Oxford Bookworms, Penguin Readers hay Cambridge English Readers, được viết với vốn từ giới hạn ở mỗi cấp, nên rất dễ tìm một cuốn đạt 98% với bạn. Nhiều cuốn là bản rút gọn của tiểu thuyết nổi tiếng: bạn thưởng thức câu chuyện trước, đọc bản gốc sau. Những cuốn tiểu thuyết thiếu niên ngắn, hiện đại cũng là cây cầu tốt giữa sách phân cấp độ và sách dành cho người lớn.

Nếu vẫn muốn đọc cuốn khó (đôi khi ta chỉ muốn đúng cuốn đó), hãy làm nhẹ việc cho mình: đọc tóm tắt từng chương trước, chấp nhận bỏ lỡ chi tiết, và đừng cố tra mọi từ. Những từ nào đáng dừng lại tra, bạn xem ở bài đọc sách tiếng Anh gặp từ mới: tra từ điển hay đoán nghĩa?.

Việc làm tuần này: tìm một cuốn sách phân cấp độ hoặc tiểu thuyết ngắn vượt qua bài kiểm tra một phút, và đọc song song với cuốn khó.

Quy tắc này có áp dụng cho sách phi hư cấu và báo chí không?

Nhìn chung là có, với hai điểm khác. Thứ nhất, bài báo và sách giáo khoa lặp lại các thuật ngữ chính, nên một từ chuyên môn lạ có thể xuất hiện mười lần trên một trang; học nó sớm sẽ lấp được nhiều lỗ hổng cùng lúc. Thứ hai, kiến thức nền giúp nhiều hơn: nếu bạn đã biết một chủ đề bằng tiếng Việt, bạn có thể đọc về nó bằng tiếng Anh với tỉ lệ từ quen thấp hơn một chút so với một cuốn tiểu thuyết về chủ đề xa lạ.

Việc làm tuần này: khi đếm một trang sách phi hư cấu, để ý xem có từ lạ nào lặp lại không. Nếu có, hãy tra từ đó trước.

Thử ngay tối nay

Bạn chỉ cần một cuốn sách, một cây bút chì và một phút.

  1. Mở sách ở khoảng giữa và đọc một trang.
  2. Chấm một chấm nhỏ dưới mỗi từ lạ (mỗi lần xuất hiện; tên riêng không tính).
  3. Đếm: tối đa khoảng 5 từ trên một trang đầy là thoải mái; 6 đến 12 từ là phải cố gắng; từ 13 trở lên là “để sau”.
  4. Nếu sách đạt, cứ đọc tiếp và cuối mỗi trang chỉ tra những từ đã chấm mà vẫn còn quan trọng.
  5. Lưu những từ đã tra cùng với câu chứa nó, đừng chỉ chép riêng từ.

VocabEasy giúp bước 4 nhanh hơn nhiều: chụp trang sách, chạm vào những từ đã chấm, và bạn thấy nghĩa của từng từ ngay trong câu của nó, được iPhone dịch sang tiếng Việt, lưu kèm số trang vào cuốn sách bạn đang đọc.

Câu hỏi thường gặp

Đọc sách tiếng Anh, một trang có bao nhiêu từ mới là bình thường?

Để đọc thoải mái, khoảng 2 từ trên 100 từ, tức khoảng 5 từ trên một trang 250 từ. Có 12 hoặc 13 từ vẫn đọc được nhưng khá vất vả. Nhiều hơn nữa thì phần lớn người đọc sẽ mất mạch truyện và không còn thấy vui.

Quy tắc 98% đến từ đâu?

Từ nghiên cứu năm 2000 của Marcella Hu và Paul Nation: phần lớn người đọc cần biết khoảng 98% số từ để hiểu một câu chuyện mà không cần trợ giúp, với 95% là mức tối thiểu. Các nghiên cứu sau ủng hộ những con số gần tương tự, nhưng chúng được xem là mốc tham khảo chứ không phải ranh giới chính xác.

Tên riêng và từ lặp lại có tính không?

Tên người và tên địa danh không tính, vì trước khi đọc ai cũng chưa biết. Một từ lạ xuất hiện nhiều lần thì tính mỗi lần, vì mỗi lần là một lỗ hổng trong câu bạn đang đọc.

Đọc sách quá khó có hại không?

Không có hại, nhưng chậm và mệt, và bạn học được ít từ hơn bạn nghĩ, vì đoán nghĩa theo ngữ cảnh sẽ dễ sai khi các từ xung quanh cũng lạ. Hãy đọc xen kẽ với sách dễ hơn, bạn sẽ đến được cuốn khó nhanh hơn.

Quy tắc năm ngón tay là gì?

Đó là một bài kiểm tra chọn sách nhanh dành cho người đọc nhỏ tuổi: đọc một trang và giơ một ngón tay cho mỗi từ không biết. Đủ năm ngón thì cuốn sách hiện còn khó. Trên một trang sách thông thường, nó gần trùng với mốc 98%.


VocabEasy biến những chấm bút chì thành danh sách từ của bạn: chụp trang sách, chạm vào từ chưa biết và xem nghĩa của từng từ trong câu, được lưu vào cuốn sách của bạn. Tải miễn phí trên App Store.